Οι φίλοι μας από το SecNews παραβρέθηκαν στην ιδιαίτερου ενδιαφέροντος Ημερίδα με τίτλο «Σύγχρονη Προστασία Προσωπικών Δεδομένων—αναζητήσεις κι εξελίξεις» που έγινε νωρίτερα σήμερα στη Νομική Βιβλιοθήκη (Αίθουσα Ευρώπη) και στην οποία συμμετείχαν αξιόλογοι και γνωστοί επιστήμονες ως επί το πλείστον δικηγόροι, αλλά και στελέχη της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ). Μεταξύ αυτών ήταν και ο κ. Μαρίνος Παπαδόπουλος, δικηγόρος, εξειδικευμένος στη Νομοπληροφορική.
Ο κ. Μαρίνος Παπαδόπουλος, δημιουργός της Ελληνικής έκδοσης των Creative Commons αδειών χρήσης έργων πνευματικής ιδιοκτησίας στο διαδίκτυο και ιδρυτικό μέλος του Open Knowledge Foundation Greece, μιλάει στην ημερίδα αυτή για το πολυαναμενόμενο προϊόν της Google, το Google Glass—τα Hi-Tech γυαλιά της Google δηλαδή, και ασκεί κριτική στη σπουδή ορισμένων Αρχών για την προστασία των προσωπικών δεδομένων με την οποία εξέφρασαν τις ανησυχίες τους προς την εν λόγω εταιρία αναφορικά με την επικινδυνότητα του Glass περί την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Ο γνωστός δικηγόρος από υποθέσεις σχετικές με τη χρήση πληροφορικής τεχνολογίας—μερικές δε από αυτές απασχόλησαν εκτενώς τα media ενόψει της ιδιαιτερότητάς τους και του ευρύτατου ενδιαφέροντος—παραχώρησε στο SecNews σε ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ την παρακάτω συνέντευξη.
Ερ.: Κύριε Παπαδόπουλε, είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον το θέμα της εισήγησής σας και δη ενόψει της Ημερίδας περί τις εξελίξεις στην προστασία των προσωπικών δεδομένων. Θα’λεγα πως ο τίτλος της εισήγησης αυτής φάνηκε ασυνήθιστος κι αντισυμβατικός για τα δεδομένα ημερίδας νομικών και δικηγόρων. Προς τι αυτό;
Απ.: Ο τίτλος της εν λόγω εισήγησης προέρχεται από τη φράση του Μενάνδρου, Αθηναίου κωμωδιογράφου και ποιητή του 4ου π.Χ αιώνα, «Οξύς θεών οφθαλμός ες το πανθ’ οράν» που μεταφράζεται ως ‘είναι κοφτερό το μάτι των θεών στο να τα βλέπουν όλα’. Η εισήγηση είχε τίτλο συνταγμένο ως παράφραση της φράσης αυτής του Μενάνδρου με μίξη σ’αυτήν των λέξεων Google και Glass. Έχω τη βεβαιότητα πως ο Μένανδρος θα συμφωνούσε με την παράφραση, πολλώ δε μάλλον αν είχε την ευκαιρία να φορέσει τα γυαλιά της Google. Το Google Glass είναι «θεϊκό» προϊόν συγκριτικά με τα δεδομένα της μέχρι σήμερα πληροφορικής τεχνολογίας εισάγοντάς μας σταδιακά σε μια νέα κατηγορία υπολογιστικών συσκευών, αυτή των φορετών ηλεκτρονικών υπολογιστών. Έχοντας συνηθίσει στους φορητούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές, στα laptops, στα tablets, ακόμη και σ’αυτά τα κινητά τηλέφωνα, η Google καινοτομεί εισάγοντας τους καταναλωτές σε φορετούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές με το Glass. Θα τολμούσα να πω πως η εταιρία «βάζει γυαλιά» στους ανταγωνιστές της βάζοντας Hi-Tec γυαλιά στους χρήστες. Ήδη η Microsoft—ίσως ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής της Google—έχει στα «σκαριά» τα δικά της Hi-Tec γυαλιά που αναμένεται να κυκλοφορήσουν στην αγορά το 2014. Το Glass της Google συνδυασμένο με φορητή ηλεκτρονική συσκευή και το διαδίκτυο μπορεί να προσφέρει πρωτόγνωρες εμπειρίες στους καταναλωτές κι είμαι σίγουρος ότι θ’ακολουθήσουν το παράδειγμα της εταιρίας κι άλλες πολλές δημιουργώντας όλο και περισσότερες φορετές συσκευές. Αυτό βέβαια που έχει ιδιαίτερο νομικό ενδιαφέρον είναι το κατά πόσο το Glass της Google θα δημιουργήσει ζητήματα περί την προστασία των προσωπικών ή ευαίσθητων δεδομένων είτε των χρηστών του είτε τρίτων.
Ερ.: Αυτός ήταν κι ο λόγος που η εταιρία δέχθηκε την επιστολή των Αρχών προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στην οποία αναφερθήκατε στην εισήγησή σας;
Απ.: Προφανώς! Όμως, αυτός ο λόγος από μόνος του δεν δικαιολογεί τη σπουδή των Αρχών για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στην επικοινωνία τους με τη Google για το Glass. Είναι γνωστό ότι η Google έχει απασχολήσει πολλές φορές τις εθνικές Αρχές για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Όποιος καινοτομεί χωρίς να κενοτομεί διατρέχει τον κίνδυνο να βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των Αρχών συμπεριλαμβανομένων και των αρμοδίων για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Ερ.: Μα δεν είναι εύλογο κι αναμενόμενο να’χουν τα ερωτήματα που έθεσαν στη Google οι Αρχές για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα αναφορικά με το Glass;
Απ.: Όπως είπα και στη εισήγησή μου, τα ερωτήματα που τέθηκαν στη Google με την από 18 Ιουνίου 2013 επιστολή τους είναι όλα εύλογα κι αναμενόμενα. Η κριτική μου εστιάζει τόσο σ’αυτά τα ερωτήματα όσο κυρίως στο χρόνο που αυτά ετέθησαν από τις Αρχές στη Google, δηλαδή σε χρόνο που η εταιρία εύλογα κι αναμενόμενα προετοίμαζε το προϊόν Glass με άκρα μυστικότητα και διαφύλαξη του βιομηχανικού απορρήτου της ενόψει ανταγωνισμού αλλά και λόγω της ιδιαιτερότητας και καινοτομίας του προϊόντος. Μου προξένησε ιδιαίτερη εντύπωση το γεγονός ότι δια της εν λόγω επιστολής οι προσυπογράφοντες εκπρόσωποι των Αρχών ζητούσαν από τον Larry Page, CEO της Google να τους αποκαλύψει στην ουσία τα μυστικά του Glass και μάλιστα πριν το προϊόν διατεθεί στην αγορά. Μου φάνηκε τουλάχιστον αφελές—για να μη πω βλακώδες—να περιμένει κανείς από αυτούς που υπέγραψαν την εν λόγω επιστολή ότι ο Larry Page θα τους απαντούσε αποκαλύπτοντας τα στοιχεία του Glass προς άρση των φόβων ή ενδυασμών τους για την δήθεν ακαταλληλότητα του προϊόντος περί την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Ερ.: Μήπως οι Αρχές έστειλαν την επιστολή της 18ης Ιουνίου με στόχο να παρέμβουν πριν το Glass βγει στην αγορά διαμορφώνοντας τα χαρακτηριστικά του έτσι ώστε αυτό να παραχθεί ως προϊόν που δεν θα θέτει σε κίνδυνο την προστασία των προσωπικών δεδομένων;
Απ.: Δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση αναφορικά με την εν λόγω επιστολή, είμαι κατηγορηματικός σ’αυτό. Δεν πιστεύω ότι οι προσυπογράφοντες εκπρόσωποι Αρχών για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα είχαν πρόθεση να ενεργήσουν παρεμβατικά στη διαμόρφωση του Glass προ της τελικής παραγωγής του, παρόλο που τέτοιας λογικής παρεμβατισμό τον έχω δει να συμβαίνει ή να υφέρπει σε σχέση με την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας στο διαδίκτυο. Δηλαδή, έχω δει φυσικά ή νομικά πρόσωπα ν’ασκούν πίεση ασκώντας ένδικα μέσα ή αξιοποιώντας lobbying στρεφόμενοι ενάντια σε παρόχους software κατάλληλου για το διαμοιρασμό αρχείων με στόχο να επιβάλλουν ένα «alternative design» σε Peer-2-Peer software providers έτσι ώστε το λογισμικό εντέλει να είναι κατάλληλο για πλήρη συμμόρφωση με δικαστικές εντολές για αποκάλυψη πληροφοριών που θ’αφορούν σε πηγές και δίκτυο διανομής έργων πνευματικής ιδιοκτησίας τα οποία ενδεχομένως μοιρασθούν παρανόμως στο μέλλον με χρήση του P2P λογισμικού. Τέτοια είναι η περίπτωση του λογισμικού BitTorrent. Στην περίπτωση του περί ου ο λόγος παρεμβατισμού οι λομπίστες για την προστασία των συμφερόντων των μεγάλων δισκογραφικών ή κινηματογραφικών εταιριών και οργανισμών συλλογικής διαχείρισης είχαν φτάσει σε τέτοιο σημείο παραλογισμού ώστε ν’απαιτούν στην ουσία ένα «judicial approval»–έναν προληπτικό δικαστικό έλεγχο—για το πως θα διαμορφώνεται μια τεχνολογία διαμοιρασμού αρχείων. Αυτό, όμως, στην ουσία συνιστά ανεπίτρεπτη προληπτική λογοκρισία στην ελευθερία έκφρασης και στη διαμόρφωση λογισμικού και κατ’επέκταση στην τεχνολογική εξέλιξη, κι ως τέτοια βρίσκεται εκτός νομιμότητας σε μια δημοκρατική κοινωνία. Επανερχόμενος στην περίπτωση του Glass και της επιστολής της 18ης Ιουνίου, θα σας έλεγα ότι αυτή μπορεί να ερμηνευτεί τουλάχιστον ως έκφραση τεχνοφοβικής συμπεριφοράς των Αρχών για την προστασία των προσωπικών δεδομένων υπόψη του track-record της Google περί αυτά. Βέβαια, οι εν λόγω Αρχές, αγνοούν ή δεν λαμβάνουν καθόλου υπόψη τους το εύρος και πλήθος των καινοτομιών στη ζωή μας που έχουν υλοποιηθεί χάρις στη Google, αλλά ενδιαφέρονται μόνο για τη δική τους «ταμπακιέρα». Η τεχνοφορική συμπεριφορά των Αρχών—για να’μαι πιο συγκεκριμένος, των ορισμένων εκπροσώπων των εν λόγω Αρχών—δεν συνάδει με τον θεσμικό ρόλο των Αρχών αυτών στη σύγχρονη και τεχνολογικά προηγμένη κοινωνία μας. Η τεχνοφοβική αντίληψη αποτέλεσε πάντοτε ανασταλτικό παράγονται προαγωγής στο βαθμό που η τεχνολογική επανάσταση της πληροφορικής και των επικοινωνιών μπορεί να προάγει το κοινωνικό, καθημερινό μας γίγνεσθαι. Και δυστυχώς είναι πολύ σύνηθες να εκφράζεται τεχνοφοβική συμπεριφορά μέσω των Αρχών για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Δείτε το παράδειγμα της Ελληνικής Αρχής.
Ερ.: Είναι η Ελληνική ΑΠΔΠΧ τεχνοφοβική;
Απ.: Αν κρίνω από τα όσα έχει κάνει μέχρι σήμερα σε σχέση με διάφορες τεχνολογικές εξελίξεις, θα σας έλεγα ότι είναι όχι μόνο τεχνοφοβική, αλλά επιπλέον κι αποτελεσματική στην επιβολή της τεχνοφοβικής αντίληψης σε κρατικούς φορείς. Δείτε την περίπτωση των καμερών. Ως αποτέλεσμα της εμμονής της ΑΠΔΠΧ εκεί που θα’πρεπε να υπάρχουν κάμερες, αυτές δεν υπάρχουν, αλλά και το αντίστροφο, δηλαδή εκεί που δεν θα’πρεπε να υπάρχουν κάμερες, αυτές υπάρχουν.
Ερ.: Μα καλά, δεν ελέγχονται οι περιπτώσεις παράνομης χρήσης καμερών από την ΑΠΔΠΧ;
Απ.: Θα’πρεπε να ελέγχονται, και πολλές όντως ελέγχονται. Όμως θα’πρεπε να διευκολύνεται κι η αστυνόμευση με τη χρήση των καμερών εκεί και στις περιπτώσεις που η ΑΠΔΠΧ έχει απαγορεύσει τις κάμερες. Όπως, επίσης, θα’πρεπε να επισημάνει κανείς και τις περιπτώσεις εκείνες που η ΑΠΔΠΧ αδρανεί στην ελεγκτική της αρμοδιότητα για κάμερες που υπάρχουν εκεί που δεν πρέπει. Κι αναφέρομαι κυρίως σε περιπτώσεις λειτουργίας καμερών από ιδιώτες κατά παράβαση του νόμου. Σας αναφέρω χαρακτηριστικά περίπτωση που χειρίζομαι ως δικηγόρος και είναι εν εξελίξει σε δικαστήρια αλλά και ενώπιον της ΑΠΔΠΧ όπου ο καταγγέλων σ’αυτή απολυθείς εργαζόμενος γιατί αντέδρασε σε βιντεοσκόπηση και καταγραφή εργαζομένων ακόμη και σε χώρο κουζίνας στην εργασία του, όταν κατάγγειλε στην ΑΠΔΠΧ το γεγονός και ζήτησε τη συνδρομή της, αυτή δια της νομικής ελέγκτριας του απάντησε ότι θα’παιρνε τηλέφωνο την εργοδότριά του για να τη ρωτήσει αν αληθεύει η καταγγελία. Και μόνο που εδόθη στην καταγγελία του εργαζομένου αυτή η απάντηση από τη νομική ελέγκτρια της ΑΠΔΠΧ είναι βλακώδες αν το σκεφτεί καλά κανείς. Δηλαδή, τι περίμενε η νομική ελέγκτρια ότι θα της απαντήσει η εργοδότης που απέλυσε τον εργαζόμενό της γιατί αυτός αντέδρασε στην παράνομη βιντεοσκόπησή του όταν θα της έθετε τηλεφωνικά το ανωτέρω ερώτημα; Θα της απαντούσε μήπως η τηλεφωνικά ελεγχόμενη «Βεβαίως, χρησιμοποιούμε κάμερες ακόμη και στην κουζίνα, περάστε να τις δείτε να σας κεράσουμε και καφέ καταγράφοντας την επίσκεψή σας»; Γίνεται τηλεφωνικός έλεγχος από την ΑΠΔΠΧ; Δεν γίνεται! Τι νομίζει η συγκεκριμένη νομική ελέγκτρια ότι είναι η ΑΠΔΠΧ, εταιρία τηλεφωνικών δημοσκοπήσεων; Κι όμως, η νομική ελέγκτρια της ΑΠΔΠΧ δήλωσε ότι αδυνατεί άλλως να ελέγξει την καταγγελόμενη εταιρία, ή μη μόνον τηλεφωνικά… Δεν θα’θελα να σας μιλήσω, στα πλαίσια αυτής της συνέντευξης, για την αδράνεια άλλης νομικής ελέγκτριας της ΑΠΔΠΧ σε υποθέσεις που απασχόλησαν το πανελλήνιο στις οποίες εγώ ήμουν δικηγόρος και οι οποίες εισήχθησαν και στην ΑΠΔΠΧ πέραν των δικαστηρίων. Περιπτώσεις όπως αυτή του Δημοσθένη Λιακόπουλου, του γνωστού τηλεβιβλιοπώλη που προσέφυγε στην ΑΠΔΠΧ από το Φεβρουάριο του 2009 κι η νομική ελέγκτρια της Αρχής που ανέλαβε την υπόθεση δεν έχει πράξει το παραμικρό έκτοτε. Δεν είχε καν τον επαγγελματισμό να ενημερώσει εγγράφως τον πολίτη που προσέφυγε ενώπιον της ΑΠΔΠΧ για την τύχη της υπόθεσής του ή μη μόνον ότι της ανετέθη η υπόθεση. Ή άλλες περίπτωσεις στις οποίες δεν ήμουν εγώ δικηγόρος διάδικου μέρους, όμως τυχαίνει να γνωρίζω πρόσωπα και πράγματα, όπως η περίπτωση του Στρατολόγου Κωνσταντίνου Χαρίση που εισήχθη στην ΑΠΔΠΧ και την ανέλαβε η ίδια νομική ελέγκτρια η οποία, ωστόσο, δεν έκανε επίσης απολύτως τίποτα εδώ και χρόνια γι’αυτήν. Απ’όσο γνωρίζω ο Στρατολόγος αυτός που διασύρθηκε από τα media ανηλεώς, που αποστρατεύθηκε πρόωρα από την υπηρεσία του, δικαιώθηκε σ’όλα τα δικαστήρια, στρατοδικείο και ΣτΕ, κι αποκαταστάθηκε—ωστόσο η ΑΠΔΠΧ κι η συγκεκριμένη νομική ελέγκτρια δεν βρήκε χρόνο ν’ασχοληθεί μαζί του, παρόλο που τα τηλεοπτικά κανάλια έκαναν τον αξιωματικό βορά στο κυνήγι της τηλεθέασης. Η συγκεκριμένη νομική ελέγκτρια είναι η ίδια που έγραψε την υπόθεση του Δημοσθένη Λιακόπουλου στα παλιά της τα παπούτσια—έγραψε μάλλον και τον Στρατολόγο σ’αυτά! Βέβαια, περιέργως πως βρίσκει χρόνο για να τρέχει από συνέδριο σε συνέδριο ή να περιφέρει την αυθεντία της από επιτροπή σ’επιτροπή, ενώ δεν βρίσκει χρόνο ν’ασχοληθεί με τις επαγγελματικές της υποχρεώσεις ως νομική ελέγκτρια στην ΑΠΔΠΧ. Είναι προφανές ότι η ΑΠΔΠΧ είτε δεν γνωρίζει την πραγμτικότητα περί τα πεπραγμένα της είτε συγκαλύπτει την έκνομη συμπεριφορά της.
Ερ.: Όλα αυτά μου ακούγονται σουρεαλιστικά, μια πραγματικότητα που θα’θελα να’ναι εικονική κι όχι πραγματική αναφορικά με την ΑΠΔΠΧ. Αναφορικά με το Google Glass πιστεύετε ότι θα μπορούσε να υπάρξει εμπλοκή στην κυκλοφορία ή στη χρήση του από την ΑΠΔΠΧ;
Απ.: Πρώτα από όλα να σας πω ότι όλα αυτά εμένα μου φαίνονται κι ακούγονται αυτό ακριβώς που είναι, δηλαδή απαράδεκτα για την ΑΠΔΠΧ την ύπαρξη και λειτουργία της οποίας την πληρώνει ο Ελληνικός φορολογούμενος λαός. Από κει και πέρα είναι θέμα της εν λόγω Αρχής να βρει την άκρη του νήματος στα εντός αυτής κακώς καίμενα ή συμβαίνοντα με την κάθε νομική ελέγκτρια ή το οποιοδήποτε στέλεχός της συμπεριφέρεται είτε έκνομα είτε ανεπαρκώς γι’αυτό στο οποίο ετάχθη και πληρώνεται. Εγώ αν ήμουν μέλος του Δ.Σ. της ΑΠΔΠΧ δεν θα’νεχόμουν την όποια νομική ελέγκτρια είναι ανεπαρκής για τα κύρια καθήκοντά της ή ελλιπής στο πεδίο δράσης της αρμοδιότητάς της. Πολλώ δεν μάλλον αν γίνεται και λόγος στα media γι’αυτό ή ασχολείται ή ασχολήθηκε κάποιος ανακριτής γι’αυτό. Κατά τα λοιπά, αναφορικά με το Glass θα σας έλεγα πρωτίστως ότι είναι θετικό το γεγονός ότι η Ελληνική Αρχή για την προστασία δεδομένων προσωπικού χρακτήρα δεν συμπεριλαμβάνεται σ’αυτές που εκπρόσωποί τους υπέγραψαν την ανόητη—κατά την εκτίμησή μου—επιστολή της 18ης Ιουνίου 2013. Ξέρω προσωπικά στελέχη και μέλη της ΑΠΔΠΧ και θα σας έλεγα με πλήρη βεβαιότητα ότι είναι επιστήμονες κύρους, διαπρεπείς, κι εγνωσμένης ικανότητας. Τώρα, όσον αφορά στην τύχη του Glass σε σχέση με τις δυνατότητες της ΑΠΔΠΧ, κρίνω ότι ουδείς μπορεί να κάνει τον μάντη. Ακόμη κι αν παραβιαστούν προσωπικά δεδομένα από τη χρήση του Glass, δεν σημαίνει ότι φταίει η Google γι’αυτό. Αν εσείς σκοτώσετε κάποιον οδηγώντας απρόσκετα το αυτοκίνητό σας σημαίνει μήπως αυτό ότι φταίει η κατασκευάστρια εταιρία γιατί δεν οδηγείτε σωστά; Ή μήπως σημαίνει ότι οι προδιαγραφές ασφαλείας του οχήματός σας μπορούν να εξαλείψουν το ενδεχόμενο της οδηγικής απροσεξίας σας; Αναμένω ότι στο άμεσο μέλλον η φορετή τεχνολογία θα εισβάλει για τα καλά στη ζωή μας. Μέχρι σήμερα δεν έχουμε ορίσει προδιαγραφές γι’αυτήν, απλά γιατί δεν την έχουμε συνηθίσει. Για να δούμε, όμως, τι θα γίνει μ’αυτήν θα πρέπει να σκεφτούμε περί αυτήν χρησιμοποιώντας την κι όχι να εκφραστούμε περί αυτή τεχνοφοβικά ή άλλως πως παρομοίως. Ελπίζω κι εύχομαι η ΑΠΔΠΧ να συνεισφέρει στη θεματική της φορετής τεχνολογίας και της προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα θετικά. Μέλλει, βέβαια, αυτό ν’αποδειχθεί στην πράξη κι η Ελληνική Αρχή να βάλει τα γυαλιά σε ομόλογές της διεθνώς με αφορμή «τα γυαλιά» της Google.
Ερ.: Σας ευχαριστώ κ. Παπαδόπουλε για τη συνέντευξη αυτή.
Απ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ. Διαβάζω συχνά τις δημοσιεύσεις μέσω από το SecNews και σας βεβαιώ ότι βρίσκω πάντα εύστοχες κι έγκυρες τις σχετικές αναλύσεις σ’αυτό. Ο τομέας της ασφάλειας των διαδικτυακών συστημάτων κι εφαρμογών, ιδιαίτερα στην εποχή του υπολογιστικού νέφους—cloud computing—αποκτά σημαίνον ενδιαφέρον και σπουδαιότητα για τον καθένα. Στον τομέα αυτό υπάρχει πεδίον δόξης λαμπρόν, αν και δεν υπάρχει σ’όλους που ασχολούνται μ’αυτόν τον τομέα το ταλέντο ή η κατάλληλη επιχειρηματικότητα για την ανάπτυξη ή βιωσιμότητα επιχειρηματικών δράσεων κι εφαρμογών περί την ασφάλεια στο διαδίκτυο.
———
Για τον κ. Μαρίνο Παπαδόπουλο:
Ο κ. Μαρίνος Παπαδόπουλος, δικηγόρος εγγεγραμμένος στο Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών από το 1996, είναι υποψήφιος διδάκτορας στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών στο γνωστικό αντικείμενο της πνευματικής ιδιοκτησίας στο διαδίκτυο με θέμα περί την Ανοικτότητα (Openness). Είναι πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου Master of Science στο αντικείμενο της Εταιρικής Επικοινωνίας—Δημόσιες Σχέσεις Επιχειρήσεων του πανεπιστημίου Boston University. Έχει, επίσης, μεταπτυχιακές σπουδές στα πανεπιστήμια Harvard University, Stanford University σε θέματα Νομικής Πληροφορικής, και George Washington University σε αντικείμενα Management. Έχει συμμετοχή σε διεθνή fora με αντικείμενο θέματα Νομικής Πληροφορικής (Πληροφορικής Τεχνολογίας και Νομικής Επιστήμης), Κοινωνίας της Πληροφορίας και Ψηφιακής Στρατηγικής. Υπήρξε επικεφαλής νομικός (Legal Lead) δημιουργός των αδειών Creative Commons στην Ελλάδα, και είναι ιδρυτικό μέλος του Ιδρύματος Ανοικτής Γνώσης Ελλάδας (Open Knowledge Foundation Greece). Έχει πλούσια εμπειρία ως ειδικός επιστημονικός και νομικός σύμβουλος σε έργα καινοτομίας χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή υλοποιούμενα στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει πληθώρα επιστημονικών άρθρων και δημοσιεύσεις σε πανεπιστημιακές και επιστημονικές εκδόσεις Ελλάδας, ΗΠΑ, Μεγάλης Βρεττανίας, και Ινδίας.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι ο κ. Παπαδόπουλος αποτελεί έναν από τους πλέον έγκριτους Έλληνες νομικούς, εξειδικευμένος στην νομοπληροφορική. Αποτελεί ιδιαίτερα ενθαρυντικό και εντυπωσιακό γεγονός για την Ελληνική νομοθεσία, να υπάρχουν έγκριτοι νομικοί με υψηλότατο βαθμό κατάρτισης και σύγχρονη αντίληψη επί των νεότερων τεχνολογικών δεδομένων που θα αποσαφηνίζουν τα “γκρίζα” πολλές φορές σημεία του διαδικτύου. Κάτι τέτοιο είναι ιδιαίτερα σημαντικό, μιας και σίγουρα πρέπει να υπάρξουν αλλαγές στο υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο τόσο επι της προστασίας δεδομένων αλλά και στην αντιμετώπιση εγκληματων όπως παιδική πορνογραφία, όπου ο νόμος οφείλει να είναι ιδιαίτερα σκληρός. Οφείλουμε όμως να ομολογήσουμε ότι το νομοθετικό πλαίσιο στην χώρα μας, βρίσκεται προς τον σωστό δρόμο ιδιαίτερα με την προς υιοθέτηση υψηλών ποινών σε περιπτώσεις όπως παιδική πορνογραφία. Οι Έλληνες δικαστές είναι απαραίτητο να διαθέτουν μια σύγχρονη αντίληψη επί των νομοθετικών του διαδικτύου ως απάντηση στο ολοένα και αυξανόμενο ηλεκτρονικό έγκλημα και την ποικιλομορφία που αυτό διαθέτει.
Το SecNews επιθυμεί να συγχαρεί τον κ. Παπαδόπουλου για την ομιλία του αλλά και να τον ευχαριστήσει για την παραχώρηση της άκρως ενδιαφέρουσας και αναλυτικής συνέντευξης.